DSC_2364

Γλυκιά καμινάδα, ή CHIMNEY CAKE, ή trdelník, ή Kürtőskalács

Το τρντέλνικ (σλοβάκικα: trdelník), ή στα ελληνικά αναφερόμενο ως καμινάδα λόγω του σχήματός του, είναι ένα παραδοσιακό σλοβάκικο κέικ και γλύκισμα, με αρχική προέλευση από την Ρουμανία και συγκεκριμένα την  ουγγρόφωνη  περιοχή της Τρανσυλβανίας. Είναι επίσης γνωστό στις γαστρονομικές παραδόσεις και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Αυστρία. Το πρώτο ντοκουμέντο που μαρτυρεί μια ‘οικογένεια κέικ’ που ψήνεται με περιστρεφόμενη σούβλα, χρονολογείται από τους μεσαιωνικούς χρόνους (περίπου το 1450) και βρίσκεται σε ένα χειρόγραφο από τη Χαϊδελβέργη. Η περιγραφή αναφέρει μια λωρίδα ζύμης που να τυλίγεται σε μορφή έλικα γύρω από μια σούβλα ψησίματος και να πασπαλίζεται με κρόκο αυγού πριν ψηθεί.

Η πρώτη γνωστή συνταγή του chimney cake ( ή αλλιώς Kürtőskalács) προέρχεται από την Τρανσυλβανία, που συμπεριλήφθηκε στο βιβλίο μαγειρικής της κοντέσας Mária Mikes του Zabola το 1784 (“kürtős kalats” à la Poráni”). Εντούτοις, δεν αναφέρει καμία γλυκαντική ουσία στο παρασκεύασμα. Μια συνταγή από το βιβλίο μαγειρικής που έγραψε ο Kristóf Simai το 1795 στην Άνω Ουγγαρία (η σημερινή Σλοβακία) αναφέρθηκε για πρώτη φορά στην «γλύκανση μετά το ψήσιμο». Το Τρτελνίκ της Szakolca βασίζεται σε παρόμοια προετοιμασία, με την επιφάνεια του κέικ να καλύπτεται με ψιλοκομμένα καρύδια αμύγδαλο) πριν από το ψήσιμο, και τη ζάχαρη που προστίθεται μόνο μετά το ψήσιμο.

Περίπου 100 χρόνια πέρασαν πριν γίνει η πρώτη αναφορά στο επόμενο βήμα της εξέλιξης των kürtőskalács, της εμφάνισης μιας γαρνιτούρας από καραμελοποιημένη ζάχαρη, στο βιβλίο μαγειρικής της θείας Rézi που έγραψε η Terézia Dolecskó το 1876, που δημοσιεύθηκε στο Szeged της Ουγγαρίας. Η συνταγή προτείνει ζάχαρη στη ζύμη με τη σούβλα. Λόγω της θερμότητας, η ζάχαρη είναι καραμελοποιημένη και εισέρχεται στη ζύμη που είναι γνωστό ως αντίδραση Maillard. Η επίστρωση της ζάχαρης που λιώνει για να γίνει καραμέλα βοηθάει επίσης στη σταθερότητα του κέικ.